เปิดม่านความคิด : ท่าเรือบกในสเปน สิ่งสำคัญที่ผู้ประกอบการต้องรู้ก่อนส่งสินค้าบุกยุโรป (ตอน 1) เปิดม่านความคิด : รวมบทความทางเศรษฐกิจที่น่าสนใจ

เปิดม่านความคิด : ท่าเรือบกในสเปน สิ่งสำคัญที่ผู้ประกอบการต้องรู้ก่อนส่งสินค้าบุกยุโรป (ตอน 1)

              หลายท่านอาจสงสัยกับคำว่า “ท่าเรือบก (Dry Port)” ว่าคืออะไร ท่าเรือบก หมายถึง บริเวณพื้นที่ตอนในของประเทศที่มีการดำเนินการเป็นศูนย์โลจิสติกส์ โดยทำหน้าที่เสมือนท่าเรือ (ยกเว้นการขนถ่ายสินค้าขึ้น-ลงเรือ) เพื่อรองรับการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศในระบบตู้สินค้า และมีการเชื่อมโยงระบบการขนส่งตั้งแต่ 2 รูปแบบขึ้นไป โดยมีการขนส่งทางรางเป็นหลัก ปกติแล้วกิจกรรมในท่าเรือบกจะประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ ส่วนการตรวจปล่อยสินค้า และส่วนการให้บริการ นอกจากนี้ ยังอาจมีบริการด้านการเก็บพักตู้ การกระจายและรวบรวมคอนเทนเนอร์ รวมทั้งบริการด้านพิธีการศุลกากรด้านการผ่านพิธีการใบขนสินค้า การชำระเงินและตรวจปล่อยสินค้าทั้งขาเข้าและขาออก ตลอดจนสินค้าถ่ายลำและผ่านแดนแบบครบวงจรเบ็ดเสร็จ (One-stop Service) ซึ่งรวมถึงการตรวจสอบสินค้าในคอนเทนเนอร์ด้วย

              สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจรของประเทศไทยได้เล็งเห็นถึงประสิทธิภาพการให้บริการของท่าเรือบกในสเปน ซึ่งเป็นประเทศที่ใช้ระบบท่าเรือบกเพื่อสนับสนุนการเป็นศูนย์โลจิสติกส์ด้านการขนส่ง โดยมีการอำนวยความสะดวกให้กับการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศด้วยการลดภาระงานของท่าเรือทางทะเลและให้บริการด้านการขนส่งด้วยระบบรางหรือถนนที่มีความยั่งยืนและคุ้มทุนสูง เป็นการขยายพื้นที่หลังท่า (hinterland) และนำกิจกรรมบริเวณท่าเรือเข้าใกล้ศูนย์กลางของแผ่นดินใหญ่มากขึ้น เมื่อเร็ว ๆ นี้ จึงได้เดินทางไปศึกษาดูงานท่าเรือบกของสเปนเพื่อนำรูปแบบไปปรับใช้ในการดำเนินการก่อสร้างและให้บริการท่าเรือบกในประเทศไทย และนำข้อมูลด้านท่าเรือบกในสเปนที่สำคัญที่ผู้ประกอบการไทยควรรู้จักมาแนะนำเพื่อเตรียมความพร้อมก่อนส่งออกสินค้า โดยคณะได้ไปศึกษาดูงานที่ท่าเรือบกหลัก ๆ ของสเปน ได้แก่

              ท่าเรือบกเมืองกอสลาดา

              ท่าเรือบกเมืองกอสลาดา ก่อตั้งเมื่อปี 2538 ตั้งอยู่ห่างจากท่าอากาศยานบาราคัส กรุงมาดริดออกไปประมาณ 6 กิโลเมตร ในบริเวณเขตอุตสาหกรรมที่เป็นศูนย์กลางระบบขนส่งและโลจิสติกส์ของประเทศ ท่าเรือบกแห่งนี้ให้บริการขนถ่ายสินค้าทั้งขาเข้าและขาออกระหว่างท่าเรือที่สำคัญของประเทศ โดยเฉพาะท่าเรือเมืองบาเลนเซีย และท่าเรือนครบาร์เซโลนากับกรุงมาดริด โดยใช้ข้อได้เปรียบจากที่ตั้งทางยุทธศาสตร์ใกล้กรุงมาดริด ประกอบกับใช้ประโยชน์จากระบบเครือข่ายระบบรางและถนนที่มีประสิทธิภาพ รวมถึงข้อได้เปรียบในแง่ต้นทุนค่าใช้พื้นที่ ทำให้สินค้านำเข้าและส่งออกไปและจากกรุงมาดริดเลือกเส้นทางขนส่งผ่านท่าเรือบกแห่งนี้เพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันให้กับสินค้าของตน

              ท่าเรือบกเมืองกอสลาดาแห่งนี้บริหารงานในลักษณะโครงการร่วมภาครัฐและเอกชน (Public-Private Partnership) โดยมีภาครัฐ ซึ่งประกอบด้วยหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง อาทิ เทศบาลเมืองกอสลาดา การท่าเรือสเปน ร่วมเป็นเจ้าของพื้นที่และให้สัมปทานแก่ภาคเอกชน เข้าไปบริหารงานท่าเรือบก โดยผู้รับสัมปทานรายปัจจุบันคือบริษัท Conterail ซึ่งจะบริหารงานท่าเรือบกเมืองกอสลาดาไปจนถึงปี 2571

แผนที่ที่ตั้งท่าเรือบกเมืองกอสลาดาและท่าเรือบกแห่งอื่น ๆ รอบกรุงมาดริด

              ปัจจุบัน ท่าเรือบกเมืองกอสลาดามีพื้นที่ใช้สอยประมาณ 115,000 ตารางเมตร อีกทั้งยังมีพื้นที่รางรถไฟและที่ว่างสำหรับจัดเก็บตู้คอนเทนเนอร์ โดยมีความสามารถในการรองรับการใช้งานได้ถึง 190,000 TEUs ต่อปี เปิดให้บริการการขนถ่ายตู้คอนเทนเนอร์ ชั่งน้ำหนัก ให้บริการโกดังสินค้า และดำเนินกระบวนการทางศุลากรแก่ผู้ประกอบการนำเข้าและส่งออกสินค้าจากทั่วทุกมุมโลก ทั้งนี้ เมื่อปี 2560 ท่าเรือบกแห่งนี้ ให้บริการขนส่งสินค้าปริมาณ 117,888 TEUs และคาดว่า ปริมาณรวมในปี 2561 จะเพิ่มขึ้นเป็น 131,000 TEUs

              กิจการท่าเรือบกในสเปนถือว่าตอบสนองความต้องการของธุรกิจในประเทศได้เป็นอย่างดี ดังจะเห็นได้จากการที่มีการเปิดให้บริการท่าเรือบกอีกหลายแห่งรอบ ๆ กรุงมาดริด ซึ่งเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของสเปน อาทิ ท่าเรือบกอาซูเกกา เด เอนาเรส รวมถึงแผนการก่อสร้างท่าเรือบกเพิ่มเติมในบริเวณเดียวกันนี้ เช่น ท่าเรือบกเมืองอารันคูเอซ เป็นต้น

              ผู้ประกอบการไทยที่สนใจส่งออกสินค้าไปยังสเปน รวมไปถึงพื้นที่ในยุโรปและแอฟริกาตอนบน สามารถพิจารณาท่าเรือบกข้างต้นเพื่อเป็นหนึ่งในทางเลือกสำหรับสินค้าและบริการของท่าน อย่างไรก็ตาม ใบบทความครั้งหน้าเรื่อง “ท่าเรือบกในสเปน สิ่งสำคัญที่ผู้ประกอบการต้องรู้ก่อนส่งสินค้าบุกยุโรป (ตอนจบ)สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงมาดริด จะมาแนะนำท่าเรือบกอีกแห่งของสเปน ซึ่งมีศักยภาพที่น่าสนใจไม่แพ้กัน

ศูนย์ธุรกิจสัมพันธ์
กรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ
สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงมาดริด