สาระสำคัญของการประชุมสรุปได้ ดังนี้

๑.     ภาพรวม

     เมื่อวันที่ ๑ สิงหาคม ๒๕๕๐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของประเทศ MGC ทั้ง ๖ ประเทศเข้าร่วมการประชุมระดับรัฐมนตรีในกรอบความร่วมมือแม่น้ำโขง-คงคา (Mekong-Ganga Cooperation - MGC) ซึ่งอินเดียเป็นเจ้าภาพจัดขึ้นในช่วงการประชุมระดับรัฐมนตรีอาเซียน ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปินส์ อย่างพร้อมเพรียงและแสดงบทบาทอย่างแข็งขัน โดยได้ทบทวนความคืบหน้าของการปฏิบัตติตามแผนปฏิบัติการฮานอย รวมทั้งได้แสดงวิสัยทัศน์และเสนอข้อริเริ่มใหม่ๆ เพื่อกำหนดทิศทางการดำเนินความร่วมมือในสาขาต่างๆ ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและก่อให้เกิดผลที่เป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น

    การประชุมครั้งนี้มีความสำคัญยิ่ง เนื่องจากเป็นโอกาสที่ประเทศสมาชิกได้พิจารณาต่ออายุแผนปฏิบัติการฮานอย ซึ่งหมดอายุลงในเดือนกรกฎาคม ๒๕๕๐ และติดตามความคืบหน้าความร่วมมือสาขาต่างๆ ตลอดจนเตรียมพร้อมสำหรับการประชุมระดับรัฐมนตรี ครั้งที่ ๖ โดยอินเดียจะเป็นเจ้าภาพจัดขึ้นในปี ๒๕๕๑ และกล่าวได้ว่าผลการประชุมประสบผลสำเร็จตามเป้าหมาย โดยที่ประชุมได้รับรองรายงานการประชุมระดับรัฐมนตรีในกรอบความร่วมมือแม่โขง-คงคา ครั้งที่ ๕

๒. ประเด็นสำคัญของการหารือ

    ๒.๑ การท่องเที่ยว ในฐานะที่เป็นประธานคณะทำงานในสาขานี้ ไทยได้เสนอที่จะจัดทำข้อมูลด้านการท่องเที่ยว ได้แก่ การจัดทำ MGC Rate Hotels (โรงแรมสามดาว) ในรูปแบบ CD และ Directories และเสนอการส่งเสริมเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงศาสนา (Pilgrimage Tourism/Religious Circuit) รวมทั้ง แสดงความพร้อมในการจัดประชุมคณะทำงานท่องเที่ยวในเดือนมกราคม ๒๕๕๑

    ๒.๒ ด้านวัฒนธรรม ที่ประชุมได้ทบทวนความคืบหน้าของการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์สิ่งทอดั้งเดิมของเอเชีย (Museum of Traditional Asian Textiles) ณ เมืองเสียมราฐ กัมพูชา โดยกัมพูชาได้จัดหาที่ดินจำนวน ๑ เฮกตาร์ สำหรับจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ดังกล่าว ในขณะนี้อินเดียรับผิดชอบค่าใช้จ่ายสำหรับการออกแบบสถาปัตยกรรม ขั้นตอนต่อไปเป็นขั้นตอนของการก่อสร้าง และที่ประชุมได้รับทราบด้วยความชื่นชมว่าอินเดียจะเป็นเจ้าภาพจัดโครงการจาริกแสวงบุญ โดยเชิญผู้แทนจากประเทศสมาชิกฯ รวม ๑๐๐ ราย เข้าร่วมโครงการในเดือนกันยายน ๒๕๕๐

           ไทยได้เสนอให้ความสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ เช่น กี่ทอผ้า ตัวอย่างผ้า รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญที่จะสนับสนุนการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์สิ่งทอฯ ดังกล่าว และได้เสนอที่จะร่วมมือกับอินเดียบูรณะและซ่อมแซมสถานที่สำคัญทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ในประเทศสมาชิกฯ

     ๒.๓ การคมนาคมและขนส่ง ที่ประชุมเห็นพ้องถึงความจำเป็นในการทบทวนเกี่ยวกับการเชื่อมโยงทางคมนาคมในภูมิภาค โดยเฉพาะการก่อสร้าง Trilateral Highway ระหว่าง Moreh-Bagan-แม่สอด และศึกษาความเป็นไปได้ในการก่อสร้างทางรถไฟระหว่างเดลีกับฮานอย รวมทั้งความเป็นไปได้ในการสร้าง missing link ระหว่าง Loc Ninh และพนมเปญ

           ไทยได้แจ้งว่าการดำเนินการลาดยางถนนสายเมียวดี-กอกะเร็ก ระยะทาง ๑๘ กิโลเมตร เสร็จเรียบร้อยแล้วเมื่อเดือนมิถุนายน ๒๕๕๐

            นอกจากนี้ ไทยได้เสนอแนวคิดในการเชื่อมโยงความร่วมมือด้านการคมนาคมขนส่งในกรอบแม่น้ำโขง-คงคากับประเทศในกรอบความร่วมมืออื่นๆ อาทิ กรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจอิรวดี-เจ้าพระยา-แม่โขง (ACMECS) กรอบความร่วมมืออนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (GMS) และกรอบความริเริ่มแห่งอ่าวเบงกอลสำหรับความร่วมมือหลากหลายสาขาทางวิชาการและเศรษฐกิจ (BIMSTEC) รวมทั้งประเทศมาเลเซีย และสิงคโปร์ โดยจะจัดทำเป็นข้อเสนอและพร้อมรับความเห็นจากประเทศสมาชิกฯ

      ๒.๔ การศึกษา ที่ประชุมเห็นพ้องกับการเร่งรัดความร่วมมือด้านการศึกษาในระดับภูมิภาคด้วยการเชื่อมโยงกับศูนย์กลางด้านการศึกษาที่มีคุณภาพในภูมิภาค

             นอกจากนี้ อินเดียได้เสนอที่จะจัดนิทรรศการการศึกษาในประเทศสมาชิกฯ เพื่อให้รับทราบถึงความพร้อมด้านการศึกษาของอินเดียด้วย

             ไทยได้แจ้งที่ประชุมทราบด้วยว่า ยินดีสนับสนุนอินเดียในการฟื้นฟูมหาวิทยาลัยนาลันทาให้เป็นศูนย์กลางการศึกษาขั้นอุดมศึกษาเกี่ยวกับการวิจัยในระดับชาติและนานาชาติ ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี เศรษฐศาสตร์ อารยธรรม และพุทธศาสนา โดยไทยพร้อมที่จะเชื่อมโยงมหาวิทยาลัยนาลันทากับมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย  

สถานะล่าสุด

- ฝ่ายอินเดียขอเลื่อนการประชุมระดับรัฐมนตรีครั้งที่ ๖ จากเดิมในวันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๔ ออกไปโดยไม่มีกำหนด

- พิพิธภัณฑ์สิ่งทอฯ ได้รับการก่อสร้างเสร็จสิ้น และอินเดียได้เวียนเอกสารแนวคิดและโครงสร้างการบริหารพิพิธภัณฑ์ฯ ให้ประเทศสมาชิกพิจารณา

                                       ---------------------------------------------------

 Vientiane Declaration on Mekong - Ganga Cooperation, 10 November 2000, Vientiane, Lao PDR

 Hanoi Programme of Action for Mekong - Ganga Cooperation, 28 July 2001, Hanoi, Vietnam

 Phnom Penh Road Map, 20 June 2003, Phnom Penh, Cambodia

----------------------------------------------------

กรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ
กองส่งเสริมเศรษฐสัมพันธ์และความร่วมมือ
กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕