1.  ข้อมูลทั่วไป

 

1.1  ระเบิดพวงเป็นระเบิดที่บรรจุลูกระเบิดขนาดเล็ก (submunitions) ไว้ภายในจำนวนมากมีลักษณะ กลไก และรูปแบบการทำงานหลายแบบ วิธีการใช้สามารถทิ้งลงจากเครื่องบิน หรือยิงโดยปืนใหญ่จากพื้นดินสู่พื้นที่เป้าหมายและจะระเบิดกลางอากาศเพื่อปล่อยลูกระเบิดย่อยให้กระจายเป็นวงกว้าง ระเบิดพวงมีอัตราความคลาดเคลื่อนผิดพลาดจากเป้าหมายและไม่ระเบิดสูง จึงทำให้ลูกระเบิดขนาดเล็กตกค้างบนพื้นดิน ก่อให้เกิดการบาดเจ็บและสูญเสียชีวิตของพลเรือนผู้บริสุทธิ์ได้ในภายหลัง ประชาคมระหว่างประเทศจึงพิจารณาเห็นว่า ระเบิดพวงเป็นอาวุธที่ส่งผลกระทบด้านมนุษยธรรมสูง

 

               1.2  กลุ่มประเทศที่กังวลเกี่ยวกับเรื่องนี้ เช่น นอร์เวย์ และออสเตรีย  จึงได้เริ่มกระบวนการออสโล (Oslo Process) เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2550[2] เพื่อจัดทำกลไกระหว่างประเทศ ที่มีผลบังคับใช้ทางกฎหมายเพื่อยุติการผลิต การใช้ การถ่ายโอน และการสะสมระเบิดพวง รวมทั้งเพื่อเก็บกู้และทำลายระเบิดพวงที่ตกค้างและที่สะสมในคลัง และนำไปสู่การลงนามอนุสัญญาว่าด้วยระเบิดพวงเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2551

 

1.3  สาระสำคัญของอนุสัญญาฯ คือ การห้ามใช้ ห้ามสะสม ห้ามผลิต และห้ามโอน รวมทั้งต้องทำลายระเบิดพวงที่มีในคลัง การเก็บกู้และทำลายระเบิดพวงที่ตกค้างอยู่ การให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยจากระเบิดพวง ความร่วมมือและความช่วยเหลือระหว่างประเทศ แต่อนุสัญญาฯ มีการยกเว้นระเบิดพวง บางประเภทที่มีความแม่นยำต่อเป้าหมายและมีอัตราความเสี่ยงที่จะไม่ระเบิดหรือตกค้างต่ำ อย่างไรก็ตาม คำนิยามของระเบิดพวงมีความหลากหลาย แม้จะมีการระบุไว้ในอนุสัญญาฯ ด้วยแล้ว แต่ก็ไม่ครอบคลุมลักษณะของระเบิดพวงทั้งหมด

 

 

 

2.  รัฐภาคีของอนุสัญญาฯ

 

อนุสัญญาว่าด้วยระเบิดพวงมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2553 ปัจจุบันมีประเทศที่ลงนามในอนุสัญญาฯ  จำนวน 112  ประเทศ และให้สัตยาบันแล้วจำนวน 83 ประเทศ 

 

 

 

ข้อมูลเพิ่มเติมสามารถดูได้ที่ www.clusterconvention.org

[2] กระบวนการออสโลเป็นการเจรจานอกกรอบสหประชาชาติที่มีอยู่เดิม ซึ่งคือ กรอบอนุสัญญาการห้ามใช้อาวุธตามแบบบางชนิดที่ก่อให้เกิด    การบาดเจ็บร้ายแรงเกินความจำเป็นหรือก่อให้เกิดผลโดยไม่จำกัดเป้าหมาย หรือ Convention on Prohibitions or Restrictions on the Use of Certain Conventional Weapons Which May Be Deemed to Be Excessively Injurious or to Have Indiscriminate Effects (CCW)  เนื่องจากกรอบการเจรจา CCW ไม่มีความคืบหน้าเท่าที่ควร