เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2569 กระทรวงการต่างประเทศได้จัดสัมมนาเชิงวิชาการหัวข้อ “การถอดบทเรียนความมั่นคงผ่านการบูรณาการความมั่นคงของมนุษย์และความมั่นคงแบบดั้งเดิม ในบริบทจังหวัดชายแดนภาคใต้” ณ ห้องนราธิป กระทรวงการต่างประเทศ โดยมีนางศิริลักษณ์ นิยม รองปลัดกระทรวงการต่างประเทศ เป็นประธานกล่าวเปิดการสัมมนา
 

การสัมมนาครั้งนี้มี รศ. สุรัตน์ โหราชัยกุล อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นผู้ดำเนินรายการ และมีวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่ ผศ. ดร. ภาณุภัทร จิตเที่ยง รองคณบดีคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผศ. ดร. ไพลิน กิตติเสรีชัย อาจารย์ประจำคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และนายชัยรัตน์ ศิริวัฒน์ อดีตเอกอัครราชทูตประจำกระทรวง ร่วมอภิปราย โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐภาคประชาชน และนิสิตนักศึกษาสนใจเข้าร่วมรับฟังกว่า 150 คน

ในการสัมมนา วิทยากรได้หยิบยกบทเรียนจากกรณีศึกษาต่างประเทศ อาทิ ความขัดแย้งระหว่างรัฐสุลต่านโอมานกับกลุ่มโดฟาร์ (Dhofar) ความขัดแย้งภายในจากนโยบายแบ่งแยกสีผิวของสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ และกรณีความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลสาธารณรัฐโคลอมเบียกับกองกำลัง FARC ซึ่งล้วนเป็นกรณีความขัดแย้งที่เกิดจากช่องว่างเชิงอำนาจระหว่างภาครัฐและกลุ่มผู้เห็นต่างในประเด็นการมีส่วนร่วมทางการเมือง การพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมและการเข้าถึงทรัพยากร อันนำไปสู่แรงต่อต้านภาครัฐและการใช้ความรุนแรง การแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นจากกรณีศึกษาดังกล่าวช่วยให้ผู้เข้าร่วมการสัมมนาได้รับทราบแนวทางการลดความรุนแรงและการจัดการความขัดแย้งอย่างเป็นระบบ โดยวิทยากรได้เน้นความสำคัญของการดำเนินมาตรการบูรณาการ ทั้งด้านความมั่นคง การพัฒนา การสร้างความเชื่อมั่นระหว่างรัฐกับประชาชน ตลอดจนการออกแบบกระบวนการพูดคุยที่เหมาะสม

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้แลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับความจำเป็นในการรักษาสมดุลระหว่างความมั่นคงแบบดั้งเดิม ซึ่งมุ่งเน้นการคุ้มครองความปลอดภัยและเสถียรภาพของรัฐ กับความมั่นคงของมนุษย์ ซึ่งให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิต ความเป็นธรรม และความไว้วางใจของประชาชน โดยทั้งสองมิติจำเป็นต้องดำเนินควบคู่กันอย่างสอดประสาน เพื่อสร้างเสถียรภาพที่ยั่งยืนในระยะยาว ทั้งนี้ วิทยากรยังได้ย้ำถึงความจำเป็นของการสื่อสารสาธารณะอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการมีเจตจำนงทางการเมืองในการแก้ไขปัญหาโดยสันติวิธี ผ่านกระบวนการเจรจา ทั้งในรูปแบบที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้เป็นกรณีศึกษาเพื่อพัฒนาแนวทางที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทยต่อไป

การสัมมนาครั้งนี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของกระทรวงการต่างประเทศในการส่งเสริมแนวทางการพัฒนาและความมั่นคงแบบบูรณาการ พร้อมทั้งแสดงให้เห็นบทบาทของกระทรวงการต่างประเทศในการสนับสนุนการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และการเสริมสร้างความเข้าใจกับนานาประเทศในมิติที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ด้วย